بررسی متون تاریخی و روایی نشانگر آن است که ائمه اطهار(ع) همواره مورد آزار و شکنجه خلفای جور قرار داشتند؛ به گونه ای که هر چه به دوره حضرت مهدی (ع) نزدیک تر می شویم، فشار و اختناق بر امامان(ع) افزایش می یابد تا جایی که امام جواد و فرزند آن حضرت، امام هادی (ع) و همچنین امام حسن عسکری(ع) بیشتر عمر شریف خود را تحت مراقبت شدید خلفا گذرانده اند و یا اینکه در مکانی خاص زندانی بوده اند. این مساله سبب شده تا احادیث این ائمه بسیار محدود و کمتر از روایاتی باشد که از سایر امامان معصوم(ع)نقل شده و برخی معتقدند تعداد روایات نقل شده از امام هادی(ع) کمتر از صدحدیث و برخی نیز تعداد روایات آن حضرت را تا چهار صد حدیث برشمرده اند. امام هادی (ع) دهمین امام و دوازدهمین معصوم، فرزند امام جواد(ع) است که خدا او را برای رهبری و هدایت بندگان و اصلاح امور برگزید. امام هادی (ع) که به ابوالحسن ثالث نیز معروف است در نیمه ذیحجه سال 212 در اطراف مدینه دیده به جهان گشود و دوران زندگی آن حضرت با چند تن از خلفای بنی عباس به نام های معتصم ، واثق ، متوکّل ، منتصر ، مستعین و معتز معاصر بود. دوران امامت آن حضرت از سال 220 تا 254 بود و زندگی امام علی النقی (ع) سرشار از پایداری در راه حق و عدم تزلزل در حوادث پرتلاطم روزگارش بوده است. متوکل عباسی بر آزار و شکستن حرمت امام علی النقی(ع) اصرار فراوان داشت و در آن دوران ظلم و بی احترامی را در حق آن حضرت به اوج خود رسانده بود؛ امامی که به اعتراف همه راویان از دانش بی نظیر الهی برخوردار و داناترین مردم به معارف بلند الهی و قرآنی و نیز در زمینه اخلاق و سلوک الهی، در عصر خود بوده است . از سویی دیگر بسیاری از خلفای جور نمی توانستند علاقه و احترام امت اسلامی به اهل بیت (ع) را تحمل کنند؛ از این رو کینه ایشان را به دل داشتند و علیه آن حضرت تبلیغ و اقدام می کردند. سرانجام امام هادی(ع) در زمان خلافت معتز مسموم شدند و در سوم جماد الثانی سال 254 هجری بنا به برخی روایات در سن 42 سالگی به شهادت رسیدند و شهر سامرا به سبب وجود آن حضرت، زیارتگاه شیعیان و دوستداران اهل بیت عصمت و طهارت شد. * چراغ هدایت به مناسبت سالروز شهادت دهمین پیشوای شیعیان تعدادی از احادیث امام هادی(ع) را مرور می کنیم تا این کلام های نورانی را چراغ راه خود در زندگی قرار دهیم. * جدال و نزاع، دوستان قدیمی را از یکدیگر جدا نموده و اعتماد و اطمینان را از بین می برد و تنها چیزی که در آن است؛ غلبه بر دیگری است و آن هم سبب جدایی است. * سرزنش کردن، کلید بگو مگو و جدال است و ملامت کردن بهتر از کینه (به دل گرفتن) است . * حکمت و دانش در دل های فاسد اثر ندارد. * خشم و خشونت، کلید گرانباری است و لکن خشم از کینه توزی بهتر است. * خشم بر مردم نشانه ناتوانی است و بر زیر دستان علامت فرو مایگی و پستی است. * شکرگزاری از نعمت، از خود نعمت بهتر است چون نعمت متاع دنیای فانی است ولی شکر، نعمت جاودانه آخرت است. * کسی که از خدا بترسد؛ از او می ترسند و کسی که از خدا اطاعت کند؛ از او اطاعت خواهند کرد. * هر کس از خدا اطاعت کند؛ از خشم مردم نمی ترسد و آن کسی که خدا را به خشم آورد؛ پروردگار، وی را دچار خشم مخلوق خود می نماید. * بدانید که نفس آدمی آنچه را که مطابق میل اوست؛ به آسانی می پذیرد ولی چیزهایی که مورد میل و قبول او نباشد را بسیار سخت می پذیرد. * نعمت ها را به خوبی در اختیار دیگران قرار دهید و با شکرگزاری از آنها، نعمت ها را افزایش دهید. * هر که از خود راضی باشد، ناراضیان او فراوان خواهند بود. * مردم در دنیا با مال خود ارزیابی می شوند، و در آخرت با عمل خود. * شکر گزار، سعادت شکرش از سعادت نعمتی که موجب شکر شده بیشتر است. زیرا نعمت ها بهره فناپذیر دنیا هستند و شکر، هم نعمت است و هم پاداش ماندگار. * ظالم خردمند ممکن است با عقل خود ظلم خود را پوشیده دارد ولی حق بجانب نابخرد، ممکن است با نادانی خود نور حقش را خاموش ‍ کند. * هر که خود را سبک شمارد از شرش ایمن مباش . * دنیا بازاری است، جمعی در آن سود برند و گروهی زیان بینند. * مصیبت برای صبر کننده، یکی است و برای بی تابی کننده دو تا. * امام هادی (ع) به مردی که از فرزند خود بدگویی می کرد؛ فرمود: نافرمانی فرزند، فرزند مردگی کسی است که فرزندش نمرده است. * هذیان گویی، شوخی نابخردان و کار نیک نادانان است. * شب زنده داری، خواب را لذیذتر می کند و گرسنگی، به گوارایی طعام می افزاید. * به یاد بیاور زمانی را که در کنار خانواده خود (بر بستر احتضار) افتاده ای که نه طبیبی می تواند درمانت کند و نه دوستی می تواند به تو سودی بخشد. * نیک تر از کار نیک، انجام دهنده کار نیک است و زیباتر از زیبایی، گوینده (سخن) زیبا است و بهتر از دانش، دارنده دانش است و بدتر از بدی، انجام دهنده کار بد است. * حرام، رشد و فزونی ندارد و اگر هم داشته باشد؛ برکت ندارد و آنچه از حرام انفاق شود؛ پاداش ندارد و آنچه از حرام باقی می ماند، توشه آتش او خواهد بود. * به جای حسرت و اندوه برای عدم موفقیت های گذشته، با گرفتن تصمیم و اراده قوی جبران کن. * کسی که در معاشرت با برادران دینی خود، تواضع کند، به راستی چنین کسی نزد خدا از صدیقین و از شیعیان علی بن ابی طالب خواهد بود. * شخصیت خود را محترم شمار و تملق مکن. چون تملق موجب سوءظن می گردد، زمانی که برادرت را مورد وثوق یافتی از تملق احتراز کن و نسبت به او حسن نیت داشته باش. * با ورع و باتقوا باشید که این ورع و تقوا همان دینی است که همواره ما ملازم آن هستیم و پایبند به آن می باشیم و از پیروان خود نیز می خواهیم که چنین باشند از ما (با عدم رعایت تقوا) شفاعت نخواهید و ما را به زحمت نیندازید. * خدا سرزمین هایی دارد که دوست دارد در آن مکان ها خوانده شود، تا هر که بخواندش اجابت فرماید و حرم امام حسین (ع) از آنجمله است. * کسی که از خدا حاجتی را می خواهد؛ قبر جدم حضرت رضا(ع) را در طوس با غسل، زیارت کند و دو رکعت نماز بالای سرش بخواند و در قنوت نماز، حاجت خویش را طلب نماید در این صورت حوائج وی مستجاب می شود، مگر آن که انجام گناه و یا قطع رحم را طلب کند. * اگر مردم می دانستند مرگ چه نعمتی در پی دارد هر آینه آن را طلب کرده و بیش از انسان عاقلی که دوا را برای مداوای دردش دوست دارد، دوست می داشتند.